Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124


Urlop wypoczynkowy nauczycieli to zagadnienie, które budzi wiele pytań zarówno wśród pracowników oświaty, jak i osób zarządzających placówkami edukacyjnymi. Przepisy regulujące zasady udzielania urlopu różnią się w zależności od typu placówki – inne reguły obowiązują nauczycieli szkół podstawowych i średnich, a inne tych zatrudnionych w przedszkolach czy oddziałach zerowych. W artykule przedstawiamy podstawowe zasady dotyczące urlopu wypoczynkowego nauczycieli, wyjaśniamy najważniejsze różnice wynikające z Karty Nauczyciela oraz omawiamy praktyczne konsekwencje zmiany miejsca pracy dla uprawnień urlopowych. Tekst zawiera również omówienie kwestii urlopu uzupełniającego oraz wskazówki dotyczące rozliczania dni wolnych przy przejściu do innego typu placówki.
Kluczowe wnioski:
Urlop wypoczynkowy nauczycieli szkół i przedszkoli różni się zarówno pod względem wymiaru, jak i sposobu rozliczania dni wolnych. Nauczyciele zatrudnieni w placówkach feryjnych, czyli szkołach podstawowych i średnich, korzystają z urlopu w okresie ferii letnich oraz zimowych. Oznacza to, że ich urlop jest ściśle powiązany z organizacją roku szkolnego – przysługuje im urlop odpowiadający długości ferii przewidzianych w danym roku szkolnym. Z kolei nauczyciele pracujący w placówkach nieferyjnych, takich jak przedszkola czy oddziały zerowe, mają prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 35 dni roboczych w roku kalendarzowym. Podstawą prawną regulującą te zasady jest art. 64 Karty Nauczyciela, który wyraźnie rozróżnia uprawnienia urlopowe w zależności od typu placówki.
Różnice dotyczą także sposobu rozliczania urlopu. W przypadku szkół (placówek feryjnych) urlop naliczany jest na rok szkolny – od 1 września do 31 sierpnia następnego roku. Natomiast w przedszkolach i zerówkach (placówki nieferyjne) urlop przyznawany jest na rok kalendarzowy i rozliczany zgodnie z ogólnymi zasadami prawa pracy. Mimo że może się wydawać, iż nauczyciele szkół mają więcej wolnego czasu, faktyczny wymiar ich urlopu odpowiada okresowi ferii przewidzianych przez organizację pracy szkoły. Nauczyciel zatrudniony w przedszkolu lub zerówce nie korzysta z ferii szkolnych, lecz planuje swój urlop indywidualnie, po uzgodnieniu z dyrektorem placówki. Takie rozwiązanie wynika bezpośrednio z zapisów Karty Nauczyciela i ma wpływ na dalsze kwestie związane ze zmianą miejsca pracy.
Zmiana miejsca pracy z placówki feryjnej, takiej jak szkoła, do placówki nieferyjnej, na przykład przedszkola lub oddziału zerowego, niesie za sobą istotne konsekwencje w zakresie prawa do urlopu wypoczynkowego. Przede wszystkim nauczyciel nie ma możliwości przeniesienia niewykorzystanego urlopu z poprzedniego miejsca zatrudnienia. Oznacza to, że dni wolne wypracowane w szkole nie przechodzą do nowego pracodawcy, jeśli nowa placówka funkcjonuje na innych zasadach organizacji roku pracy. Wynika to z odmiennych podstaw prawnych regulujących urlopy w szkołach i przedszkolach – w szkołach urlop rozliczany jest według roku szkolnego, natomiast w przedszkolach według roku kalendarzowego.
Przepisy Karty Nauczyciela jasno określają, że nauczyciel przechodzący ze szkoły do przedszkola lub oddziału zerowego traci prawo do niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. W praktyce oznacza to, że po zmianie typu placówki nie można ubiegać się o dodatkowe dni wolne wynikające z wcześniejszego zatrudnienia. Regulacje te mają na celu uporządkowanie kwestii urlopowych i zapobieganie dublowaniu uprawnień. Zgodnie z art. 64 Karty Nauczyciela, nauczycielowi przysługuje urlop zgodnie z zasadami obowiązującymi w nowym miejscu pracy – a więc po przejściu do placówki nieferyjnej nabywa on prawo do 35 dni urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, bez możliwości doliczenia niewykorzystanych dni z poprzedniej placówki.
Urlop uzupełniający to szczególne uprawnienie przysługujące wyłącznie nauczycielom zatrudnionym w placówkach feryjnych, czyli szkołach, w których organizacja pracy przewiduje ferie letnie i zimowe. W praktyce oznacza to, że jeśli nauczyciel nie wykorzystał pełnego wymiaru urlopu wypoczynkowego w trakcie trwania ferii szkolnych, może ubiegać się o urlop uzupełniający. Takie rozwiązanie wynika bezpośrednio z przepisów art. 64 Karty Nauczyciela, które regulują zasady udzielania urlopu wypoczynkowego nauczycielom szkół. Urlop uzupełniający nie jest przyznawany automatycznie – jego udzielenie następuje tylko wtedy, gdy nauczyciel z przyczyn niezależnych od siebie nie mógł skorzystać z przysługujących mu dni wolnych podczas ferii.
Mimo że pojęcie urlopu uzupełniającego może wydawać się uniwersalne, nauczyciele przechodzący do placówek nieferyjnych, takich jak przedszkola czy oddziały zerowe, tracą prawo do tego świadczenia. Wynika to z faktu, że w tych placówkach urlop wypoczynkowy jest rozliczany na podstawie roku kalendarzowego i ma stały wymiar 35 dni roboczych. Przeniesienie ze szkoły do przedszkola lub zerówki powoduje więc utratę możliwości skorzystania z urlopu uzupełniającego za niewykorzystane dni wolne w poprzedniej placówce. Uprawnienie to dotyczy wyłącznie nauczycieli szkół feryjnych, a zmiana typu placówki wiąże się z koniecznością dostosowania się do nowych zasad udzielania i rozliczania urlopu wypoczynkowego.
Zmiana miejsca pracy z placówki feryjnej (np. szkoły) do nieferyjnej (przedszkola lub oddziału zerowego) wiąże się z istotnymi konsekwencjami dotyczącymi rozliczania urlopu wypoczynkowego. Nauczyciel, który przechodzi do innego typu placówki, nie może przenieść niewykorzystanego urlopu do nowego pracodawcy. Wynika to z odmiennych zasad naliczania i udzielania urlopów w obu typach placówek – w szkołach urlop przyznawany jest na rok szkolny i pokrywa się z okresem ferii, natomiast w przedszkolach oraz oddziałach zerowych urlop rozliczany jest na rok kalendarzowy i wynosi 35 dni roboczych. Przeniesienie zatrudnienia oznacza więc, że niewykorzystane dni wolne przepadają, a nauczyciel rozpoczyna nowy okres urlopowy zgodnie z zasadami obowiązującymi w nowym miejscu pracy.
W praktyce oznacza to, że nauczyciel nie otrzyma dodatkowych dni wolnych ani ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z poprzedniej placówki. Sytuacja ta może budzić pytania, zwłaszcza jeśli zmiana następuje w trakcie roku szkolnego lub kalendarzowego. Warto pamiętać o kilku kluczowych informacjach:
Dzięki temu nauczyciele mogą lepiej zaplanować swoją ścieżkę zawodową i uniknąć nieporozumień związanych z rozliczeniem dni wolnych podczas zmiany miejsca pracy.
Podstawą prawną regulującą urlopy nauczycieli jest przede wszystkim Karta Nauczyciela, a w szczególności art. 64 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią, nauczycielom zatrudnionym w szkołach, gdzie przewidziano ferie letnie i zimowe, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania. Natomiast nauczyciele pracujący w placówkach nieferyjnych, takich jak przedszkola czy oddziały zerowe, mają prawo do 35 dni urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym. Przepisy te jasno określają, że sposób naliczania i udzielania urlopu zależy od typu placówki oraz organizacji pracy szkoły lub przedszkola.
Zmiana miejsca zatrudnienia przez nauczyciela – na przykład przejście ze szkoły do przedszkola – wiąże się z koniecznością stosowania różnych przepisów dotyczących urlopu. W praktyce oznacza to, że niewykorzystany urlop z placówki feryjnej nie przechodzi do nowego pracodawcy. Wynika to bezpośrednio z zapisów Karty Nauczyciela oraz zasad rozliczania urlopów w obu typach placówek. Najważniejsze informacje dotyczące podstaw prawnych przy zmianie pracodawcy obejmują:
Dzięki tym regulacjom zarówno dyrektorzy szkół, jak i sami nauczyciele mogą jasno określić swoje prawa oraz obowiązki związane z planowaniem i rozliczaniem urlopu po zmianie miejsca pracy.
Artykuł szczegółowo omawia różnice w zasadach udzielania urlopu wypoczynkowego nauczycielom zatrudnionym w szkołach (placówkach feryjnych) oraz przedszkolach i oddziałach zerowych (placówkach nieferyjnych). Kluczową kwestią jest tu zarówno wymiar urlopu, jak i sposób jego rozliczania – nauczyciele szkół korzystają z urlopu podczas ferii szkolnych, natomiast nauczyciele przedszkoli mają prawo do 35 dni roboczych urlopu w roku kalendarzowym, planowanego indywidualnie. Podstawą prawną tych rozwiązań jest art. 64 Karty Nauczyciela, który jasno rozgranicza uprawnienia urlopowe w zależności od typu placówki.
W przypadku zmiany miejsca pracy z placówki feryjnej do nieferyjnej nauczyciel traci prawo do niewykorzystanego urlopu oraz ewentualnego urlopu uzupełniającego – dni wolne nie przechodzą do nowego pracodawcy i nie przysługuje za nie ekwiwalent. Nowy wymiar urlopu naliczany jest zgodnie z zasadami obowiązującymi w aktualnym miejscu zatrudnienia. Takie rozwiązania mają na celu uporządkowanie kwestii urlopowych i zapobieganie dublowaniu uprawnień, a znajomość tych regulacji pozwala nauczycielom świadomie planować ścieżkę zawodową oraz uniknąć nieporozumień przy zmianie typu placówki.
Tak, nauczyciel przedszkola (placówki nieferyjnej) może zaplanować swój urlop wypoczynkowy w dowolnym terminie w ciągu roku kalendarzowego, także podczas ferii zimowych. Jednak termin urlopu musi być uzgodniony z dyrektorem placówki i zależy od organizacji pracy przedszkola oraz zapewnienia opieki dzieciom.
W przypadku zmiany miejsca pracy pomiędzy placówkami tego samego typu (np. ze szkoły do szkoły), zasady rozliczania urlopu mogą być inne niż przy przejściu do przedszkola. W takiej sytuacji możliwe jest rozliczenie niewykorzystanego urlopu zgodnie z ustaleniami między pracodawcami lub wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jeśli rozwiązanie stosunku pracy następuje przed wykorzystaniem całości należnych dni wolnych.
Nauczyciel zatrudniony na część etatu ma prawo do urlopu wypoczynkowego proporcjonalnie do wymiaru swojego zatrudnienia. Oznacza to, że liczba dni urlopu będzie odpowiednio mniejsza niż w przypadku pełnego etatu.
W przypadku przejścia ze szkoły (placówki feryjnej) do przedszkola (placówki nieferyjnej) nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy stosunek pracy zostaje całkowicie rozwiązany i nauczyciel nie podejmuje nowego zatrudnienia od razu – wtedy ekwiwalent może zostać wypłacony zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela.
Planowanie urlopu w przedszkolu powinno odbywać się we współpracy z dyrektorem i innymi pracownikami, tak aby zapewnić ciągłość opieki nad dziećmi. Najczęściej terminy urlopów są ustalane na początku roku kalendarzowego lub szkolnego i uwzględniają potrzeby organizacyjne oraz preferencje pracowników.
Karta Nauczyciela nie przewiduje dodatkowego wymiaru urlopu wypoczynkowego za staż pracy czy inne szczególne okoliczności poza określonymi przypadkami (np. zwolnienie na opiekę nad dzieckiem). Wymiar urlopu pozostaje taki sam niezależnie od długości stażu pracy.
Długotrwała nieobecność spowodowana chorobą może wpłynąć na możliwość wykorzystania pełnego wymiaru urlopu, zwłaszcza w szkołach feryjnych. W takich przypadkach nauczyciel może ubiegać się o tzw. urlop uzupełniający po powrocie do pracy, jeśli nie mógł skorzystać z ferii z powodu choroby.
Sama zmiana stanowiska (np. awans lub zmiana zakresu obowiązków) bez zmiany typu placówki nie wpływa na zasady naliczania i wykorzystywania urlopu wypoczynkowego – nadal obowiązują przepisy właściwe dla danego typu placówki (feryjnej lub nieferyjnej).
Przechodząc z przedszkola (placówki nieferyjnej) do szkoły (placówki feryjnej), nauczyciel nabywa prawo do korzystania z ferii szkolnych jako okresu urlopowego. Niewykorzystane dni wolne z poprzedniej placówki jednak przepadają i nie są doliczane ani rozliczane przez nowego pracodawcę.
Tak, jeśli nauczyciel jest zatrudniony równocześnie w dwóch różnych typach placówek (szkole i przedszkolu), jego uprawnienia urlopowe są rozliczane osobno według zasad obowiązujących w każdej z nich – czyli według roku szkolnego dla szkoły i roku kalendarzowego dla przedszkola.